|
|
TATARLI METROPOLİS TARİHÇESİ
Tatarlı; Dinar ilçesinin kuzey doğusunda Çay - Şuhut ilçesi yolu üzerinde bulunmaktadır. Efes'ten Laodikeia üzerinden gelen eski ticaret yolunun büyük phrygia' da apameia'ya uğradıktan sonra doğuya ayrılıp synnada üzerinden ipsosjulia (Çay ilçesi) ya ulaştığı biliniyor. Bu yol üzerinde apamiaya bağlı bir metropolis şehri vardır. Hoyran gölü kuzeyindeki Sağır köyde bulunana bir yazıtta (metropolites) adı okunmuştur. Tatarlı kasabasında bulunan bir yazıtta da tieious un oğlu Alexandros un adı okunmuştur. Aynı adamın metropolis sikkelerinde "Belediye Başkanı" olarak adı geçmektedir. Livius da bu günkü çöl ovasından "metropolis ovası" diye söz etmiştir. Sikkelerde ayrıca phryg (frig) metropolisinin bir kutsal meclisinin adı yazılır. Diğer metropolislerden ayrılması için buraya phryg metropolisi denmiştir. Bir konaklama bir dinlenme yeri olduğu için ayrıca kampos metropolitanos adıyla anılmıştır. Roma Cumhuriyeti çağında para bastığı gibi, imparatorluk döneminde, festivaller, dini törenler ve ziyaretler dolayısıyla da para bastırmıştır. Sardes şehri ile birlikte ortak dostluk parası da basmıştır. Paraların üzerinde men, dionysos, artemis, epsesia ve bereketli çöl ovasının simgesi olan başak demeti vardır.
Çöl ovasında şimdiye kadar 3 önemli yerleşme yeri tespit edilmiştir. Bunlardan biride Tatarlı'daki düz yerleşmedir. Tatarlı Kasabasının güney doğusunda 2 derenin birleştiği yerdeki üçgen şeklinde eski yerleşme yeri bulunmuştur. Buranın köye uzaklığı 500 m.dir. hatta yerleşmenin bir ucu köy, bahçe ve ev duvarlarının altına kadar uzanmaktadır. Daha önceleri çok tahrip görmüş ve belirsiz duruma girmiştir. 1965 yılında belediyenin burada bir su deposu ve taraslama yapmak üzere dozerle çalışması sonucu bazı basit yapılarım duvarları ve bol sayıda keramik parçaları açığa çıkmıştır. Buların bizans ve Roma çağına ait olduğu tespit edilmiştir. Antikacıların teşviki ile köylüler 1966 yılı kışında köyün doğu ve kuzey doğusundaki yamaçlarda, birde nekropol keşfetmişler, burada çok sayıda altın süs eşyası, cam şişe ve pişmiş toprak figürin bulmuşlardır. Bu eserlerin büyük bölümü el koyma ve satın alma yoluyla Afyonkarahisar müzesine mal edilmiştir. Bu eserlerin hemen hepsinin Roma çağına ait olduğu anlaşılmaktadır. Bu nekropol 'ün bir ucu eski yerleşmenin alt-karşı yamacından başlayıp köyün alt tarafındaki asfalt yakınına kadar yamaç boyunca uzanmaktadır. Yani son ucu Tatarlı tümülüsün karşısında görüş alanı içersindedir. O zaman bu nekropol de görülebilen mezarlar toprak, kist denilen sert toprak, kaya altı ve taş örme tipindedir. Üstleri taş sallarla örtülüdür. Toprak yüzünden aşağıya derinlikleri 50-150 cm. arsında değişmektedir. Çoğunda iskelet parçaları bulunmaktadır.
Kısacası Tatarlı-metropoliste bizans, roma yerleşmesi yanında frig yerleşmesinin de olduğu 1971 yılında Afyonkarahisar müzesinin yaptığı Tatarlı tümülüsü kazısı ile tesbit edilmiştir. Bu konuda, burada daha ince, daha geniş, daha uzun incelemeler ve araştırmalar yapılması gereği vardır. |
 |
